Τι είναι η αποκατάσταση χόνδρου;
Η αποκατάσταση χόνδρου είναι ομάδα χειρουργικών τεχνικών για την επιδιόρθωση ή αντικατάσταση κατεστραμμένων περιοχών αρθρικού χόνδρου στο γόνατο. Στόχος είναι η αποκατάσταση της λείας επιφάνειας και η προστασία του γόνατος από την εξέλιξη προς αρθρίτιδα.
Οι σύγχρονες τεχνικές κυμαίνονται από απλές διαδικασίες διέγερσης (microfracture) έως προηγμένες βιολογικές τεχνικές αποκατάστασης (MACI, οστεοχόνδρινα μοσχεύματα).
Πότε χρειάζεται αποκατάσταση χόνδρου;
Η αποκατάσταση χόνδρου εξετάζεται όταν:
- εντοπίζεται εστιακή χονδρική βλάβη στην απεικόνιση ή την αρθροσκόπηση
- τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική θεραπεία
- ο ασθενής είναι νέος ή μέσης ηλικίας με πολλά ενεργά χρόνια μπροστά του
- ο περιβάλλων χόνδρος είναι υγιής (εστιακή βλάβη, όχι ευρεία αρθρίτιδα)
- οποιαδήποτε συνυπάρχουσα παραμόρφωση ή αστάθεια μπορεί να αντιμετωπιστεί ταυτόχρονα
Ποιες τεχνικές χρησιμοποιούνται;
Για μικρότερες βλάβες (κάτω από 2 cm²). Δημιουργούνται μικρές οπές στο υποκείμενο οστό για την απελευθέρωση βλαστοκυττάρων του μυελού, που σχηματίζουν ινοχόνδρινο ιστό επούλωσης.
Για μέτριες βλάβες. Το microfracture συνδυάζεται με ικρίωμα κολλαγόνου που υποστηρίζει τη διαδικασία επούλωσης.
Για μεγαλύτερες βλάβες (2–10 cm²). Επέμβαση δύο σταδίων: λαμβάνονται χονδροκύτταρα από τον ασθενή, καλλιεργούνται πάνω σε ικρίωμα στο εργαστήριο και εμφυτεύονται σε δεύτερη επέμβαση.
Για βαθύτερες βλάβες που αφορούν χόνδρο και υποκείμενο οστό. Κυλινδρικά μοσχεύματα οστού και χόνδρου μεταφέρονται από λιγότερο φορτιζόμενο μέρος της άρθρωσης (αυτομόσχευμα) ή από δότη.
Πώς γίνεται η επέμβαση;
Οι περισσότερες επεμβάσεις αποκατάστασης χόνδρου γίνονται αρθροσκοπικά μέσω μικρών τομών. Η συγκεκριμένη τεχνική επιλέγεται κατά τη διάρκεια της επέμβασης, με βάση την πραγματική εικόνα της βλάβης κατά την επέμβαση.
Τι αναμένεται μετά την επέμβαση;
Η ανάκαμψη εξαρτάται από την τεχνική και τη θέση της βλάβης:
- προστατευμένη φόρτιση για 6–8 εβδομάδες για τις περισσότερες τεχνικές
- συσκευή συνεχούς παθητικής κινητοποίησης (CPM) στις πρώτες εβδομάδες για ορισμένες τεχνικές
- η φυσικοθεραπεία ξεκινά αμέσως
- επιστροφή στο τρέξιμο τυπικά σε 6–9 μήνες
- επιστροφή σε αθλήματα υψηλής καταπόνησης σε 9–12 μήνες
Ποιο είναι το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα;
Τα αποτελέσματα ποικίλλουν με την τεχνική, τα χαρακτηριστικά της βλάβης και τους παράγοντες ασθενούς:
- 70–85% των ασθενών έχουν σημαντική ανακούφιση από τον πόνο και λειτουργική βελτίωση στα 5 έτη
- MACI και AMIC παράγουν πιο ανθεκτικό επανορθωτικό ιστό από microfracture για μεγαλύτερες βλάβες
- η ταυτόχρονη αντιμετώπιση παραμόρφωσης βελτιώνει σημαντικά τα αποτελέσματα