Τι είναι η ρήξη του στροφικού πετάλου;
Το στροφικό πέταλο είναι μια ομάδα τεσσάρων τενόντων, υπερακανθίου, υπακανθίου, ελάσσονα στρογγύλου και υποπλατίου, που περιβάλλουν την άρθρωση του ώμου. Ανυψώνουν, στρέφουν και σταθεροποιούν τον ώμο κατά την κίνηση.
Η ρήξη του στροφικού πετάλου συμβαίνει όταν ένας ή περισσότεροι από αυτούς τους τένοντες ραγίζουν μερικώς ή ολικώς, διαταράσσοντας τη δύναμη και την ισορροπία του ώμου.
Ποια είναι τα αίτια;
Οι ρήξεις συμβαίνουν για δύο κύριους λόγους:
- τραυματισμός, πτώση επί τεταμένου χεριού, άρση βαρέος αντικειμένου ή άμεση κάκωση
- χρόνια εκφύλιση τένοντα, το πολύ συχνότερο σενάριο, όπου ο τένοντας εξασθενεί προοδευτικά με την ηλικία και τελικά ραγίζει, συχνά χωρίς σημαντικό τραυματισμό
Οι ρήξεις τένοντα είναι συχνότερες με την ηλικία. Είναι σχετικά σπάνιες κάτω των 50 αλλά σημαντικό ποσοστό ασθενών άνω των 60 έχει κάποιο βαθμό ρήξης, συχνά χωρίς σημαντικά συμπτώματα.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Λίγο μετά την εμφάνιση μιας ρήξης, οι ασθενείς μπορεί να βιώσουν:
- πόνο στον ώμο
- αδυναμία και δυσκολία στην κίνηση του χεριού
Μετά την οξεία φάση, τα τυπικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- πόνο κατά την ανύψωση του χεριού ή σε υπερκεφαλικές κινήσεις
- πόνο τη νύχτα, ιδιαίτερα ξαπλωμένος στο πάσχον πλάγιο
- αδυναμία στις καθημερινές δραστηριότητες
- περιορισμένο εύρος κίνησης
Το ακριβές πρότυπο εξαρτάται από τον τένοντα που έχει υποστεί τη ρήξη και αν αυτή είναι μερική ή ολική.
Τι τύποι ρήξεων υπάρχουν;
- Μερική ρήξη, ο τένοντας έχει υποστεί ζημιά αλλά δεν έχει διασπαστεί πλήρως
- Ολική ρήξη, ο τένοντας είναι πλήρως κομμένος ή αποκολλημένος από το οστό
Οι ρήξεις ταξινομούνται περαιτέρω κατά μέγεθος (μικρές, μέτριες, μεγάλες, μαζικές) και κατά την ποιότητα τένοντα και μυός, παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικά τον σχεδιασμό θεραπείας και την έκβαση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται σε:
- κλινική εξέταση με ειδικές δοκιμασίες για κάθε τένοντα
- εκτίμηση δύναμης και εύρους κίνησης
- ακτινογραφίες, για εκτίμηση της ανατομίας του οστού και αποκλεισμό αρθρίτιδας
- υπερηχογράφημα, για δυναμική εκτίμηση των τενόντων
- μαγνητική τομογραφία, η εξέταση εκλογής για εκτίμηση μεγέθους ρήξης, ποιότητας τένοντα και κατάστασης μυός
Ο σχεδιασμός θεραπείας εξαρτάται από την ηλικία, τις λειτουργικές απαιτήσεις, το μέγεθος της ρήξης και την ποιότητα τένοντα και μυός.
Ποια είναι η συντηρητική αντιμετώπιση;
Αν η λειτουργική κίνηση διατηρείται, η δύναμη είναι αποδεκτή και ο πόνος διαχειρίσιμος, η συντηρητική αντιμετώπιση είναι συχνά επιτυχής, ιδίως για μερικές ρήξεις ή σε μεγαλύτερους ασθενείς με χαμηλότερες λειτουργικές απαιτήσεις. Περιλαμβάνει:
- ανάπαυση και προσωρινή χρήση νάρθηκα ώμου
- αντιφλεγμονώδη και παυσίπονα φάρμακα
- υπακρωμιακή ένεση κορτικοστεροειδών σε επιλεγμένες περιπτώσεις
- Μοριακή & Βιολογική Αναγεννητική Θεραπεία (PRP) όπου ενδείκνυται
- φυσικοθεραπεία με έμφαση στο στροφικό πέταλο και τους σταθεροποιητές της ωμοπλάτης
Μετά από αρχική περίοδο προστασίας ξεκινά ένα οργανωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης, συνήθως μετά από λίγες εβδομάδες σχετικής ανάπαυσης.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Η χειρουργική αντιμετώπιση συνήθως συνιστάται σε:
- νεότερους, δραστήριους ασθενείς με υψηλές λειτουργικές απαιτήσεις
- μεγαλύτερες ή ολικές ρήξεις
- ρήξεις με επίμονο πόνο ή αδυναμία παρά τη συντηρητική αγωγή
- οξείες τραυματικές ρήξεις σε ασθενείς που θα ωφεληθούν από πρώιμη επιδιόρθωση
Πώς γίνεται η αποκατάσταση του στροφικού πετάλου;
Πραγματοποιώ αρθροσκοπική αποκατάσταση του στροφικού πετάλου μέσω μικρών τομών. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης:
- αναγνωρίζω και προετοιμάζω τον σχισμένο τένοντα
- αγκυρώνω τον τένοντα πίσω στην οστική του πρόσφυση με αγκύρια ραμμάτων
- αντιμετωπίζω κάθε συνοδό παθολογία, δικέφαλος, επιχείλιος χόνδρος, ακρωμιακή πρόσκρουση
Τι αναμένεται μετά την επέμβαση;
- φοριέται νάρθηκας ώμου για περίπου 4–6 εβδομάδες για προστασία της αποκατάστασης
- παθητική φυσικοθεραπεία ξεκινά στις πρώτες ημέρες
- ενεργές ασκήσεις και ασκήσεις αντίστασης εισάγονται σταδιακά από περίπου 6 εβδομάδες
- η επιστροφή σε χειρωνακτική εργασία και αθλητισμό τυπικά απαιτεί 4–6 μήνες, ανάλογα με το μέγεθος της ρήξης
Ποιο είναι το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα;
Οι περισσότεροι ασθενείς ανακτούν έναν ισχυρό, καλά λειτουργικό ώμο. Το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα εξαρτάται από το μέγεθος της ρήξης, την ποιότητα τένοντα και μυός κατά τον χρόνο του χειρουργείου, την τεχνική ποιότητα της αποκατάστασης και τη συμμόρφωση στην αποκατάσταση.