Κατάγματα ισχίου

Τι είναι το κάταγμα του ισχίου;

Το κάταγμα του ισχίου είναι ρήξη της συνέχειας του άνω άκρου του μηριαίου, του οστού του μηρού, συνήθως στον αυχένα ή στην διατροχαντήρια περιοχή. Τα κατάγματα ισχίου είναι σημαντικό ιατρικό συμβάν, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ενήλικες: προκαλούν έντονο πόνο, άμεση απώλεια κινητικότητας και, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα και σωστά, έχουν σοβαρές μακροχρόνιες συνέπειες.

Τα κατάγματα ισχίου απαιτούν επείγουσα αξιολόγηση και, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, χειρουργική θεραπεία μέσα σε 24–48 ώρες. Αντιμετωπίζω τα κατάγματα ισχίου με την οργανωμένη τραυματολογική προσέγγιση που έμαθα στη γερμανική μου εκπαίδευση.

Ποια είναι τα αίτια;

• πτώσεις χαμηλής ενέργειας σε ηλικιωμένους ενήλικες με οστεοπόρωση (η πλειονότητα των περιπτώσεων)
• υψηλής ενέργειας τραύμα σε νεότερους ενήλικες, τροχαία, πτώσεις από ύψος, αθλητικές κακώσεις
• παθολογικά κατάγματα από υποκείμενη οστική νόσο (όγκος, λοίμωξη)
• κατάγματα κόπωσης από επαναλαμβανόμενη φόρτιση, ιδιαίτερα σε αθλητές και νεοσυλλέκτους

Ποια είναι τα συμπτώματα;

• έντονος πόνος στη βουβωνική χώρα ή στο ισχίο αμέσως μετά από πτώση
• αδυναμία φόρτισης του πάσχοντος σκέλους
• το σκέλος είναι τυπικά κοντύτερο και σε έξω στροφή
• οίδημα και εκχύμωση γύρω από το ισχίο

Ορισμένα ενσφηνωμένα κατάγματα ή κατάγματα κόπωσης εκδηλώνονται με ηπιότερα συμπτώματα, πόνος υπό φόρτιση αλλά ικανότητα βάδισης, και απαιτούν υψηλό βαθμό υποψίας για αναγνώριση.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

• ακτινογραφίες λεκάνης και ισχίου, συνήθως διαγνωστικές
• αξονική ή μαγνητική τομογραφία όταν οι ακτινογραφίες είναι ασαφείς αλλά υπάρχει υψηλή κλινική υποψία
• πλήρης ιατρική αξιολόγηση για αναγνώριση υποκείμενων παθήσεων, ιδιαίτερα σημαντική σε ηλικιωμένους ασθενείς

Ποιοι είναι οι τύποι καταγμάτων ισχίου;

• κάταγμα αυχένα μηριαίου (ενδοαρθρικό), η διαταραχή της αιμάτωσης της κεφαλής είναι βασικό μέλημα
• διατροχαντήριο κάταγμα, μεταξύ μείζονος και ελάσσονος τροχαντήρα
• υποτροχαντήριο κάταγμα, κάτω από τον ελάσσονα τροχαντήρα

Ο τύπος του κατάγματος καθορίζει τη χειρουργική στρατηγική.

Ποια είναι η θεραπεία;

Σχεδόν όλα τα κατάγματα ισχίου σε ενήλικες απαιτούν χειρουργείο. Το θεραπευτικό σχέδιο εξαρτάται από τον τύπο του κατάγματος, τη μετατόπιση, την ποιότητα του οστού και τους παράγοντες του ασθενούς:

• μετατοπισμένα κατάγματα αυχένα μηριαίου σε ηλικιωμένους, συνήθως αντιμετωπίζονται με ημιαρθροπλαστική ή ολική αρθροπλαστική, διότι η αιμάτωση της κεφαλής τυπικά διαταράσσεται
• αμετατόπιστα κατάγματα αυχένα, εσωτερική καθήλωση με βίδες
• διατροχαντήρια και υποτροχαντήρια, εσωτερική καθήλωση με ολισθαίνουσα βίδα ή ενδομυελικό ήλο
• νεότεροι ασθενείς με μετατοπισμένα κατάγματα αυχένα, επείγουσα ανάταξη και καθήλωση σε προσπάθεια διατήρησης της κεφαλής του μηριαίου

Εφαρμόζω σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές με στόχο τη σταθερή καθήλωση, την πρώιμη κινητοποίηση και τη γρηγορότερη δυνατή ανάρρωση.

Τι αναμένεται μετά την επέμβαση;

• πρώιμη κινητοποίηση, συνήθως φόρτιση όπως ανέχεται ο ασθενής από την πρώτη ημέρα
• οργανωμένη φυσικοθεραπεία από την επομένη του χειρουργείου
• νοσηλεία τυπικά 3–7 ημέρες, ανάλογα με τη γενική υγεία και τις ανάγκες αποκατάστασης
• η αποκατάσταση συνεχίζεται στο σπίτι ή σε κέντρο αποκατάστασης
• σε ηλικιωμένους, ολοκληρωμένη ιατρική φροντίδα συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης οστικής υγείας, της πρόληψης πτώσεων και της διατροφικής υποστήριξης

Από την εκπαίδευσή μου, ο χρόνος είναι κρίσιμος. Το πρώιμο χειρουργείο, μέσα σε 24–48 ώρες, σε συνδυασμό με την πρώιμη κινητοποίηση και την πολυειδική προσέγγιση βελτιώνει σημαντικά τα αποτελέσματα και μειώνει τις επιπλοκές.