Τι είναι η άσηπτη νέκρωση της μηριαίας κεφαλής;
Η άσηπτη νέκρωση (AVN) της μηριαίας κεφαλής είναι μια σοβαρή πάθηση κατά την οποία διαταράσσεται η αιμάτωση της κεφαλής του μηριαίου. Ο οστικός ιστός νεκρώνεται προοδευτικά και τελικά η δομική ακεραιότητα της κεφαλής καταρρέει. Η AVN συνήθως επηρεάζει ενήλικες ηλικίας 30–60 ετών και, αν αφεθεί χωρίς θεραπεία, οδηγεί σε σοβαρή αρθρίτιδα του ισχίου, συχνά μέσα σε λίγα μόλις χρόνια.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη. Όσο νωρίτερα εντοπίζεται η AVN, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα διατήρησης της φυσικής άρθρωσης.
Ποια είναι τα αίτια;
- μακροχρόνια λήψη κορτικοστεροειδών
- υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- τραυματισμός, ιδίως κατάγματα και εξαρθρήματα ισχίου
- δρεπανοκυτταρική αναιμία και άλλες αιματολογικές παθήσεις
- ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία
- νόσος αποσυμπίεσης σε δύτες
- σε πολλές περιπτώσεις δεν εντοπίζεται σαφής αιτία (ιδιοπαθής AVN)
Ποια είναι τα συμπτώματα;
- πόνος στη βουβωνική χώρα που αναπτύσσεται σταδιακά αλλά μπορεί να εμφανιστεί και ξαφνικά
- πόνος που επιδεινώνεται με τη φόρτιση και βελτιώνεται με την ανάπαυση
- δυσκαμψία και μειωμένο εύρος κίνησης
- σε προχωρημένα στάδια, εμφανής χωλότητα και πόνος ακόμα και σε ηρεμία
Πώς γίνεται η διάγνωση;
- ακτινογραφίες, μπορεί να είναι φυσιολογικές στα πολύ πρώιμα στάδια
- μαγνητική τομογραφία, η πιο ευαίσθητη εξέταση, ικανή να εντοπίσει την AVN πριν από οποιεσδήποτε ακτινολογικές αλλαγές
- αξονική τομογραφία σε επιλεγμένες περιπτώσεις για εκτίμηση υποχόνδριας κατάρρευσης
Αυτό που λέω σε κάθε ασθενή είναι ότι η έγκαιρη διάγνωση είναι ουσιαστική. Η AVN που εντοπίζεται πριν συμβεί κατάρρευση της κεφαλής μπορεί ενίοτε να αντιμετωπιστεί με τεχνικές διατήρησης της άρθρωσης. Όταν η κατάρρευση έχει συμβεί, η μόνη αξιόπιστη επιλογή είναι η αρθροπλαστική.
Ποια είναι η συντηρητική αντιμετώπιση;
Σε πολύ πρώιμη AVN μπορούν να δοκιμαστούν συντηρητικές επιλογές:
- προστατευόμενη φόρτιση
- αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά φάρμακα
- διφωσφονικά σε επιλεγμένες περιπτώσεις
- Μοριακή & Βιολογική Αναγεννητική Θεραπεία (PRP) σε επιλεγμένες πρώιμες περιπτώσεις
Η συντηρητική αγωγή μόνη της σπάνια είναι επαρκής όταν η νόσος έχει εγκατασταθεί.
Ποιες είναι οι επεμβάσεις διατήρησης της άρθρωσης;
Σε πρώιμα στάδια πριν την κατάρρευση, οι επεμβάσεις διατήρησης μπορούν να καθυστερήσουν ή και να αποτρέψουν την ανάγκη αρθροπλαστικής:
- core decompression, αφαίρεση μικρού πυρήνα νεκρωμένου οστού για ανακούφιση της ενδο-οστικής πίεσης και υποκίνηση της επαναγγείωσης
- οστικά μοσχεύματα σε επιλεγμένες περιπτώσεις για στήριξη της δομής της κεφαλής
Εφαρμόζω σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές με στόχο σταθερά αποτελέσματα διατήρησης της άρθρωσης όποτε το επιτρέπει η περίπτωση.
Πότε χρειάζεται αρθροπλαστική;
Όταν η κεφαλή του μηριαίου έχει καταρρεύσει και έχει εγκατασταθεί αρθρίτιδα, η ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι η πιο αξιόπιστη επιλογή. Η αρθροπλαστική σε ασθενείς με AVN παρέχει εξαιρετικά αποτελέσματα, με αξιόπιστη μακροχρόνια ανακούφιση και αποκατάσταση της λειτουργικότητας.
Τι αναμένεται μετά την επέμβαση;
- η ανάρρωση εξαρτάται από την επέμβαση που πραγματοποιήθηκε (core decompression vs ολική αρθροπλαστική)
- μετά από core decompression, προστατευόμενη φόρτιση για 6–12 εβδομάδες
- μετά από αρθροπλαστική, ανάρρωση όπως σε τυπική ολική αρθροπλαστική ισχίου (βλ. σελίδα Ολικής Αρθροπλαστικής Ισχίου)
- συνιστάται μακροχρόνια παρακολούθηση σε όλες τις περιπτώσεις AVN για παρακολούθηση του αντίθετου ισχίου, η αμφοτερόπλευρη νόσος είναι συχνή