Τι είναι η ρήξη τετρακέφαλου ή επιγονατιδικού τένοντα;
Ο τένοντας του τετρακέφαλου συνδέει τον τετρακέφαλο μυ με τον άνω πόλο της επιγονατίδας. Ο επιγονατιδικός τένοντας συνδέει τον κάτω πόλο της επιγονατίδας με την κνήμη. Μαζί σχηματίζουν τον εκτατικό μηχανισμό, το σύστημα που επιτρέπει την έκταση, την ανάβαση σκαλιών και το σήκωμα από καρέκλα. Η ολική ρήξη οποιουδήποτε από τους δύο τένοντες προκαλεί ξαφνική αδυναμία έκτασης του γόνατος ενάντια στη βαρύτητα και είναι πραγματική ορθοπαιδική επείγουσα κατάσταση.
Ποια είναι τα αίτια;
- ξαφνική, βίαιη σύσπαση του τετρακέφαλου με το γόνατο σε κάμψη, τυπικά πτώση, παράλειψη σκαλοπατιού ή προσγείωση από άλμα
- υποκείμενη εκφύλιση του τένοντα (πολύ πιο συχνή σε ηλικιωμένους ασθενείς)
- προηγούμενη τενοντοπάθεια
- συστηματικές παθήσεις που εξασθενούν τον τένοντα (διαβήτης, χρόνια νεφρική νόσος, ρευματοειδής αρθρίτιδα)
- μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών, συμπεριλαμβανομένων τοπικών εγχύσεων
- φθοριοκινολονικά αντιβιοτικά σε ορισμένες περιπτώσεις
Η ρήξη του επιγονατιδικού τένοντα συμβαίνει συχνότερα σε νεότερους, δραστήριους ασθενείς· η ρήξη του τετρακέφαλου είναι πιο συχνή σε ασθενείς άνω των 40 ετών.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
- ξαφνικό «pop» ή αίσθηση σχισίματος στο πρόσθιο τμήμα του γόνατος τη στιγμή της κάκωσης
- άμεσος έντονος πόνος
- ταχεία διόγκωση γύρω από το γόνατο
- αδυναμία έκτασης του γόνατος ενάντια στη βαρύτητα ή φυσιολογικής βάδισης
- ψηλαφητό κενό πάνω (ρήξη τετρακέφαλου) ή κάτω (ρήξη επιγονατιδικού) από την επιγονατίδα
- η επιγονατίδα τοποθετείται αφύσικα ψηλά (σε ρήξη επιγονατιδικού) ή χαμηλά (σε ρήξη τετρακέφαλου)
Πώς γίνεται η διάγνωση;
- λεπτομερές ιστορικό και κλινική εξέταση, η ολική ρήξη είναι συνήθως κλινικά προφανής
- ακτινογραφίες, για την εκτίμηση της θέσης της επιγονατίδας και τον αποκλεισμό κατάγματος
- υπερηχογράφημα, γρήγορη και ακριβής επιβεβαίωση στις περισσότερες περιπτώσεις
- μαγνητική τομογραφία, χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες ή μερικές περιπτώσεις για πλήρη αξιολόγηση
Ποια είναι η θεραπεία;
Οι ολικές ρήξεις τένοντα απαιτούν επείγουσα χειρουργική αποκατάσταση, ιδανικά μέσα σε 1–2 εβδομάδες από την κάκωση. Η καθυστερημένη επέμβαση είναι τεχνικά δυσκολότερη και δίνει χειρότερα αποτελέσματα. Οι μερικές ρήξεις με διατηρημένη ενεργητική έκταση μπορούν μερικές φορές να αντιμετωπιστούν συντηρητικά με νάρθηκα και οργανωμένη αποκατάσταση, αλλά αυτό είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας.
Πραγματοποιώ άμεση αποκατάσταση του τένοντα με ισχυρά ράμματα που διέρχονται μέσα από οστικές σήραγγες στην επιγονατίδα, αποκαθιστώντας τη συνέχεια και την τάση του εκτατικού μηχανισμού. Όταν η ποιότητα του τένοντα είναι κακή ή η ρήξη χρόνια, ενισχύω την αποκατάσταση με πρόσθετα μέτρα (suture tape augmentation, αλλομόσχευμα) για προστασία της επούλωσης. Εφαρμόζω σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές με στόχο τη σταθερή αποκατάσταση και τη βέλτιστη λειτουργική ανάκαμψη.
Τι αναμένεται μετά την επέμβαση;
- νάρθηκας γόνατος για περίπου 6 εβδομάδες, αρχικά κλειδωμένος σε έκταση και προοδευτικά απελευθερωμένος
- προστατευόμενη φόρτιση εντός νάρθηκα
- πρώιμη οργανωμένη φυσικοθεραπεία με προοδευτικό εύρος κίνησης υπό προστασία
- εντατική αποκατάσταση τετρακέφαλου από τις 6 εβδομάδες
- επιστροφή στο τρέξιμο τυπικά στους 4–6 μήνες
- επιστροφή στον αθλητισμό στους 6–9 μήνες
Ένα σημείο στο οποίο συχνά επιστρέφω είναι ότι η ταχύτητα προσέλευσης έχει σημασία. Ασθενείς που υποψιάζονται ρήξη τένοντα πρέπει να εκτιμώνται επειγόντως, όσο νωρίτερα γίνει η επέμβαση, τόσο καλύτερο το αποτέλεσμα.