Πώς διαφέρουν τα παιδιατρικά κατάγματα;
Τα οστά των παιδιών διαφέρουν θεμελιωδώς από των ενηλίκων. Είναι πιο ελαστικά, περιέχουν έναν αυξητικό χόνδρο (φύση) στο άκρο κάθε μακρού οστού, και έχουν πολύ μεγαλύτερη ικανότητα επούλωσης και αναδιαμόρφωσης.
Αυτές οι διαφορές έχουν σημασία για τη θεραπεία. Πολλά κατάγματα που θα χρειάζονταν χειρουργείο σε ενήλικα επουλώνονται όμορφα σε παιδί με απλή ακινητοποίηση. Όμως οι κακώσεις του αυξητικού χόνδρου χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Τι τύποι καταγμάτων εμφανίζονται σε παιδιά;
- κατάγματα πήχη και καρπού, μακράν τα συχνότερα, τυπικά από πτώσεις
- υπερκονδύλια κατάγματα βραχιονίου, στον αγκώνα, χρειάζονται προσεκτική διαχείριση
- κατάγματα μηριαίου, σε μικρότερα παιδιά συχνά από πτώσεις, σε μεγαλύτερα από αθλητισμό
- κατάγματα κνήμης, από αθλητισμό, τραμπολίνα ή τροχαία
- κακώσεις αυξητικού χόνδρου (Salter-Harris), σε οποιαδήποτε μεγάλη άρθρωση
- κατάγματα greenstick και torus, ατελή κατάγματα μοναδικά στα ελαστικά οστά παιδιών
Πώς γίνεται η διάγνωση;
- προσεκτική κλινική εξέταση, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά μπορεί να μην εντοπίζουν τον πόνο ακριβώς
- ακτινογραφίες της προσβεβλημένης περιοχής, συχνά σε σύγκριση με την αντίθετη πλευρά
- αξονική ή μαγνητική σε επιλεγμένα σύνθετα τραύματα, ιδίως με συμμετοχή αυξητικού χόνδρου
Πώς αντιμετωπίζονται;
Η συντριπτική πλειοψηφία επουλώνεται καλά με συντηρητική αγωγή:
- κλειστή ανάταξη και γύψος, η πρώτη επιλογή για τα περισσότερα κατάγματα
- εύκαμπτοι ενδομυελικοί ήλοι, για παρεκτοπισμένα κατάγματα μηριαίου και πήχη
- διαδερμική καθήλωση με βελόνες, για ορισμένα ασταθή πρότυπα, ιδίως στον αγκώνα
- ανοιχτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση, επιφυλάσσεται για παρεκτοπισμένα ενδαρθρικά και αυξητικού χόνδρου κατάγματα
Οι κακώσεις αυξητικού χόνδρου (Salter-Harris) αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή. Η ανατομική ανάταξη είναι ουσιώδης για την αποτροπή διαταραχής της ανάπτυξης.
Πόσο γρήγορα ανακάμπτουν τα παιδιά;
Τα παιδιά επουλώνονται πολύ ταχύτερα από τους ενήλικες, τα περισσότερα απλά κατάγματα πωρώνονται σε 3–6 εβδομάδες (έναντι 6–12 εβδομάδων σε ενήλικες).
Η μακροπρόθεσμη παρακολούθηση είναι σημαντική όταν έχει εμπλακεί ο αυξητικός χόνδρος. Ακόμη και με την καλύτερη αρχική θεραπεία, περιστασιακές διαταραχές ανάπτυξης μπορούν να αναπτυχθούν με τα χρόνια.