What is knee osteoarthritis?
Knee osteoarthritis is a progressive degenerative condition in which the articular cartilage that lines the joint surfaces gradually wears away. Cartilage is the smooth, low-friction tissue that allows the femur and tibia to glide against each other.
As cartilage thins and is lost, the underlying bone becomes exposed, leading to pain, stiffness, swelling and progressive loss of function. Knee osteoarthritis is one of the most common causes of chronic disability worldwide.
What causes it?
Knee osteoarthritis is multifactorial. The most important risk factors are:
- age, prevalence rises sharply after 50
- previous knee injury (meniscus tear, ACL injury, fracture)
- previous knee surgery, particularly meniscectomy
- malalignment of the leg (varus or valgus)
- overweight and obesity
- genetic predisposition and family history
- occupational and sports-related repetitive load
In many patients several factors combine. Identifying the dominant factor influences treatment, for example, malalignment may be correctable with osteotomy.
What are the symptoms?
- pain that worsens with activity and improves with rest
- morning stiffness, typically lasting under 30 minutes
- swelling, particularly after activity
- reduced range of motion, especially flexion
- crepitus, a grinding or crackling sensation with movement
- difficulty with stairs, kneeling and prolonged walking
- in advanced disease, deformity (bow-legged or knock-kneed) and rest pain
How is the diagnosis made?
- clinical examination, assessing range of motion, alignment, stability and tender points
- weight-bearing X-rays, the cornerstone of staging, showing joint space narrowing, osteophytes and bony changes
- long-leg standing radiographs to assess overall alignment when relevant
- MRI, used selectively to evaluate cartilage, meniscus and soft tissues, particularly in earlier disease or when planning joint-preserving surgery
Staging guides treatment. Early-stage disease has many options; advanced bone-on-bone disease typically requires replacement surgery for durable relief.
What is the conservative treatment?
For most patients, treatment begins with non-surgical measures:
- weight management, even modest weight loss reduces joint load substantially
- low-impact exercise, cycling, swimming, structured strengthening
- physiotherapy focused on quadriceps and gluteal strength, gait and biomechanics
- analgesics and anti-inflammatory medication when appropriate
- intra-articular injections, corticosteroids for flares, hyaluronic acid for selected patients
- Molecular & Biological Regenerative Therapy (PRP) for early to moderate disease
- unloader brace in selected unicompartmental cases
When is surgery considered?
Surgical treatment is considered when:
- pain interferes with daily life despite optimised conservative treatment
- sleep is disrupted by knee pain
- function is significantly limited (walking distance, stairs, work)
- X-rays confirm advanced cartilage loss
The choice of operation depends on the pattern and severity of disease, the patient's age and activity level, and any associated malalignment.
What are the surgical options?
For younger, active patients with single-compartment arthritis and malalignment. The bone is realigned to shift load away from the worn compartment. This delays or avoids replacement and preserves the natural joint.
When arthritis is confined to one compartment and the ligaments are intact. Only the worn compartment is resurfaced. This is less invasive than total replacement, with faster recovery and a more natural-feeling knee.
For advanced multi-compartmental arthritis. Modern implants and surgical techniques deliver reliable pain relief and durable function. Implant survivorship at 15–20 years is now excellent.
What should the patient expect after surgery?
- after osteotomy: protected weight-bearing for 6 weeks, return to most activities by 4–6 months
- after partial replacement: full weight-bearing within days, return to most activities by 6–12 weeks
- after total replacement: full weight-bearing within days, walking aids for 2–4 weeks, return to most activities by 3–6 months
- physiotherapy is essential in all cases, early, structured and progressive
- most patients drive again at 4–8 weeks, return to office work at 4–6 weeks, more demanding work at 3–4 months
What is the long-term outcome?
Outcomes after knee surgery for arthritis are reliable and well-documented. Patient satisfaction after total knee replacement exceeds 85% in modern series. Implant survivorship at 15–20 years is over 90% in most national registries.
Τι είναι η οστεοαρθρίτιδα γόνατος;
Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος είναι προοδευτική εκφυλιστική πάθηση κατά την οποία ο αρθρικός χόνδρος που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες σταδιακά καταστρέφεται. Ο χόνδρος είναι ο λείος, με χαμηλή τριβή ιστός που επιτρέπει στο μηριαίο και την κνήμη να κινούνται μεταξύ τους.
Καθώς ο χόνδρος λεπταίνει και χάνεται, το υποκείμενο οστό εκτίθεται, οδηγώντας σε πόνο, δυσκαμψία, οίδημα και προοδευτική απώλεια λειτουργικότητας. Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος είναι από τις συχνότερες αιτίες χρόνιας αναπηρίας παγκοσμίως.
Ποια είναι τα αίτια;
Η αιτιολογία είναι πολυπαραγοντική. Οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου είναι:
- ηλικία, η συχνότητα αυξάνεται έντονα μετά τα 50
- προηγούμενη κάκωση γόνατος (μηνίσκος, ACL, κάταγμα)
- προηγούμενη χειρουργική, ιδιαίτερα μηνισκεκτομή
- παραμόρφωση του άκρου (βλαισό ή ραιβό γόνατο)
- υπέρβαρο και παχυσαρκία
- γενετική προδιάθεση και οικογενειακό ιστορικό
- επαγγελματική και αθλητική επαναλαμβανόμενη φόρτιση
Σε πολλούς ασθενείς συνδυάζονται πολλοί παράγοντες. Η αναγνώριση του κυρίαρχου παράγοντα επηρεάζει τη θεραπεία, για παράδειγμα, η παραμόρφωση μπορεί να διορθωθεί με οστεοτομία.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
- πόνος που επιδεινώνεται με τη δραστηριότητα και βελτιώνεται με την ανάπαυση
- πρωινή δυσκαμψία, τυπικά μικρότερη των 30 λεπτών
- οίδημα, ιδιαίτερα μετά από δραστηριότητα
- μειωμένο εύρος κίνησης, ιδιαίτερα στην κάμψη
- κριγμός, αίσθημα τριβής ή «τριξίματος» κατά την κίνηση
- δυσκολία στις σκάλες, στο γονάτισμα και σε παρατεταμένο βάδισμα
- σε προχωρημένη νόσο, παραμόρφωση και πόνος ηρεμίας
Πώς γίνεται η διάγνωση;
- κλινική εξέταση, εκτίμηση εύρους κίνησης, ευθυγράμμισης, σταθερότητας
- ακτινογραφίες με φόρτιση, η βάση της σταδιοποίησης, που δείχνει στένωση μεσαρθρίου διαστήματος, οστεόφυτα και οστικές αλλαγές
- ολικές ακτινογραφίες κάτω άκρου σε όρθια θέση όταν χρειάζεται για την εκτίμηση της ευθυγράμμισης
- μαγνητική τομογραφία, επιλεκτικά για χόνδρο, μηνίσκο και μαλακούς ιστούς, ιδίως σε πρωιμότερη νόσο ή για σχεδιασμό χειρουργικής διατήρησης της άρθρωσης
Η σταδιοποίηση καθοδηγεί τη θεραπεία. Η πρώιμη νόσος έχει πολλές επιλογές· η προχωρημένη νόσος συνήθως χρειάζεται αρθροπλαστική για ανθεκτική ανακούφιση.
Ποια είναι η συντηρητική αντιμετώπιση;
Για τους περισσότερους ασθενείς, η θεραπεία ξεκινά με μη χειρουργικά μέτρα:
- διαχείριση βάρους, ακόμη και μέτρια απώλεια μειώνει σημαντικά το αρθρικό φορτίο
- άσκηση χαμηλής επίπτωσης, ποδήλατο, κολύμβηση, οργανωμένη ενδυνάμωση
- φυσικοθεραπεία με έμφαση σε τετρακέφαλο, γλουτιαίους, βάδιση και βιομηχανική
- παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη όπου ενδείκνυται
- ενδαρθρικές ενέσεις, κορτικοστεροειδή για παροξύνσεις, υαλουρονικό σε επιλεγμένες περιπτώσεις
- Μοριακή & Βιολογική Αναγεννητική Θεραπεία (PRP) για πρώιμη έως μέτρια νόσο
- νάρθηκας ξεφορτώματος (unloader) σε επιλεγμένες μονοδιαμερισματικές περιπτώσεις
Πότε εξετάζεται το χειρουργείο;
Το χειρουργείο εξετάζεται όταν:
- ο πόνος επηρεάζει την καθημερινότητα παρά τη βελτιστοποιημένη συντηρητική αγωγή
- ο ύπνος διαταράσσεται από τον πόνο
- η λειτουργικότητα είναι σημαντικά περιορισμένη (απόσταση βάδισης, σκάλες, εργασία)
- οι ακτινογραφίες επιβεβαιώνουν προχωρημένη χονδρική φθορά
Η επιλογή της επέμβασης εξαρτάται από το πρότυπο και τη βαρύτητα της νόσου, την ηλικία και το επίπεδο δραστηριότητας, και τυχόν συνοδό παραμόρφωση.
Ποιες είναι οι χειρουργικές επιλογές;
Για νεότερους, δραστήριους ασθενείς με μονοδιαμερισματική αρθρίτιδα και παραμόρφωση. Το οστό επανευθυγραμμίζεται για να μετατοπιστεί το φορτίο μακριά από το φθαρμένο διαμέρισμα. Καθυστερεί ή αποφεύγει την αρθροπλαστική και διατηρεί τη φυσική άρθρωση.
Όταν η αρθρίτιδα περιορίζεται σε ένα διαμέρισμα και οι σύνδεσμοι είναι ακέραιοι. Μόνο το φθαρμένο διαμέρισμα αντικαθίσταται. Λιγότερο επεμβατική από την ολική αρθροπλαστική, με ταχύτερη ανάκαμψη και πιο φυσική αίσθηση γόνατος.
Για προχωρημένη πολυδιαμερισματική αρθρίτιδα. Τα σύγχρονα εμφυτεύματα και τεχνικές προσφέρουν αξιόπιστη ανακούφιση και μακροπρόθεσμη λειτουργία. Η επιβίωση εμφυτευμάτων στα 15–20 έτη είναι εξαιρετική.
Τι αναμένεται μετά την επέμβαση;
- μετά από οστεοτομία: προστατευμένη φόρτιση για 6 εβδομάδες, επιστροφή στις περισσότερες δραστηριότητες σε 4–6 μήνες
- μετά από μερική αρθροπλαστική: πλήρης φόρτιση εντός ημερών, επιστροφή σε δραστηριότητες σε 6–12 εβδομάδες
- μετά από ολική αρθροπλαστική: πλήρης φόρτιση εντός ημερών, βοηθήματα βάδισης για 2–4 εβδομάδες, επιστροφή σε δραστηριότητες σε 3–6 μήνες
- η φυσικοθεραπεία είναι ουσιώδης σε όλες τις περιπτώσεις, πρώιμη, οργανωμένη και προοδευτική
- οι περισσότεροι ασθενείς οδηγούν ξανά σε 4–8 εβδομάδες, επιστρέφουν σε εργασία γραφείου σε 4–6 εβδομάδες, σε πιο απαιτητική εργασία σε 3–4 μήνες
Ποιο είναι το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα;
Τα αποτελέσματα μετά από χειρουργείο για αρθρίτιδα γόνατος είναι αξιόπιστα και καλά τεκμηριωμένα. Η ικανοποίηση ασθενών μετά από ολική αρθροπλαστική ξεπερνά το 85% σε σύγχρονες σειρές. Η επιβίωση εμφυτευμάτων στα 15–20 έτη είναι πάνω από 90% στα περισσότερα εθνικά μητρώα.