What is avascular necrosis?
Avascular necrosis (AVN) of the femoral head is a serious condition in which the blood supply to the head of the femur is disrupted. The bone tissue dies progressively and, eventually, the structural integrity of the femoral head collapses. AVN typically affects adults between 30 and 60 and, if left untreated, leads to severe arthritis of the hip, often within just a few years.
Early diagnosis is critical. The earlier AVN is identified, the greater the chance of preserving the natural hip joint.
What causes AVN?
- long-term corticosteroid use
- excessive alcohol consumption
- trauma, particularly hip fractures and dislocations
- sickle-cell disease and other haematological conditions
- radiation or chemotherapy
- decompression sickness in divers
- in many cases, no clear cause is identified (idiopathic AVN)
What are the symptoms?
- groin pain that develops gradually but can also appear suddenly
- pain that worsens with weight-bearing and improves with rest
- stiffness and reduced range of motion
- in advanced stages, a noticeable limp and pain even at rest
How is AVN diagnosed?
- X-rays, may appear normal in the very early stages
- MRI, the most sensitive investigation, capable of detecting AVN before any X-ray changes
- CT scan in selected cases for assessment of subchondral collapse
What matters most is that early diagnosis is essential. AVN identified before collapse of the femoral head has occurred can sometimes be managed with joint-preserving techniques. Once collapse has occurred, the only reliable solution is hip replacement.
What is the conservative treatment?
In very early-stage AVN, conservative options can be tried:
- protected weight-bearing
- anti-inflammatory and analgesic medication
- bisphosphonates in selected cases
- Molecular & Biological Regenerative Therapy (PRP) in selected early-stage cases
Conservative treatment alone is rarely sufficient once the disease is established.
What are the joint-preserving surgical options?
In early stages before collapse, joint-preserving procedures may delay or even prevent the need for replacement:
- core decompression, removing a small core of dead bone to relieve intra-osseous pressure and stimulate revascularisation
- bone grafting in selected cases to support the structure of the femoral head
I apply modern surgical techniques aiming for stable, joint-preserving outcomes whenever the situation allows.
When is hip replacement needed?
Once the femoral head has collapsed and arthritis has set in, total hip replacement is the most reliable solution. Hip replacement in patients with AVN gives excellent results, with reliable long-term pain relief and restoration of function.
What should the patient expect after surgery?
- the recovery depends on the procedure performed (core decompression vs total hip replacement)
- after core decompression, protected weight-bearing for 6–12 weeks
- after hip replacement, recovery as for routine total hip replacement (see Total Hip Replacement page)
- long-term follow-up is recommended in all cases of AVN to monitor the contralateral hip, bilateral disease is common
Τι είναι η άσηπτη νέκρωση της μηριαίας κεφαλής;
Η άσηπτη νέκρωση (AVN) της μηριαίας κεφαλής είναι μια σοβαρή πάθηση κατά την οποία διαταράσσεται η αιμάτωση της κεφαλής του μηριαίου. Ο οστικός ιστός νεκρώνεται προοδευτικά και τελικά η δομική ακεραιότητα της κεφαλής καταρρέει. Η AVN συνήθως επηρεάζει ενήλικες ηλικίας 30–60 ετών και, αν αφεθεί χωρίς θεραπεία, οδηγεί σε σοβαρή αρθρίτιδα του ισχίου, συχνά μέσα σε λίγα μόλις χρόνια.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη. Όσο νωρίτερα εντοπίζεται η AVN, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα διατήρησης της φυσικής άρθρωσης.
Ποια είναι τα αίτια;
- μακροχρόνια λήψη κορτικοστεροειδών
- υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- τραυματισμός, ιδίως κατάγματα και εξαρθρήματα ισχίου
- δρεπανοκυτταρική αναιμία και άλλες αιματολογικές παθήσεις
- ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία
- νόσος αποσυμπίεσης σε δύτες
- σε πολλές περιπτώσεις δεν εντοπίζεται σαφής αιτία (ιδιοπαθής AVN)
Ποια είναι τα συμπτώματα;
- πόνος στη βουβωνική χώρα που αναπτύσσεται σταδιακά αλλά μπορεί να εμφανιστεί και ξαφνικά
- πόνος που επιδεινώνεται με τη φόρτιση και βελτιώνεται με την ανάπαυση
- δυσκαμψία και μειωμένο εύρος κίνησης
- σε προχωρημένα στάδια, εμφανής χωλότητα και πόνος ακόμα και σε ηρεμία
Πώς γίνεται η διάγνωση;
- ακτινογραφίες, μπορεί να είναι φυσιολογικές στα πολύ πρώιμα στάδια
- μαγνητική τομογραφία, η πιο ευαίσθητη εξέταση, ικανή να εντοπίσει την AVN πριν από οποιεσδήποτε ακτινολογικές αλλαγές
- αξονική τομογραφία σε επιλεγμένες περιπτώσεις για εκτίμηση υποχόνδριας κατάρρευσης
Αυτό που λέω σε κάθε ασθενή είναι ότι η έγκαιρη διάγνωση είναι ουσιαστική. Η AVN που εντοπίζεται πριν συμβεί κατάρρευση της κεφαλής μπορεί ενίοτε να αντιμετωπιστεί με τεχνικές διατήρησης της άρθρωσης. Όταν η κατάρρευση έχει συμβεί, η μόνη αξιόπιστη επιλογή είναι η αρθροπλαστική.
Ποια είναι η συντηρητική αντιμετώπιση;
Σε πολύ πρώιμη AVN μπορούν να δοκιμαστούν συντηρητικές επιλογές:
- προστατευόμενη φόρτιση
- αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά φάρμακα
- διφωσφονικά σε επιλεγμένες περιπτώσεις
- Μοριακή & Βιολογική Αναγεννητική Θεραπεία (PRP) σε επιλεγμένες πρώιμες περιπτώσεις
Η συντηρητική αγωγή μόνη της σπάνια είναι επαρκής όταν η νόσος έχει εγκατασταθεί.
Ποιες είναι οι επεμβάσεις διατήρησης της άρθρωσης;
Σε πρώιμα στάδια πριν την κατάρρευση, οι επεμβάσεις διατήρησης μπορούν να καθυστερήσουν ή και να αποτρέψουν την ανάγκη αρθροπλαστικής:
- core decompression, αφαίρεση μικρού πυρήνα νεκρωμένου οστού για ανακούφιση της ενδο-οστικής πίεσης και υποκίνηση της επαναγγείωσης
- οστικά μοσχεύματα σε επιλεγμένες περιπτώσεις για στήριξη της δομής της κεφαλής
Εφαρμόζω σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές με στόχο σταθερά αποτελέσματα διατήρησης της άρθρωσης όποτε το επιτρέπει η περίπτωση.
Πότε χρειάζεται αρθροπλαστική;
Όταν η κεφαλή του μηριαίου έχει καταρρεύσει και έχει εγκατασταθεί αρθρίτιδα, η ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι η πιο αξιόπιστη επιλογή. Η αρθροπλαστική σε ασθενείς με AVN παρέχει εξαιρετικά αποτελέσματα, με αξιόπιστη μακροχρόνια ανακούφιση και αποκατάσταση της λειτουργικότητας.
Τι αναμένεται μετά την επέμβαση;
- η ανάρρωση εξαρτάται από την επέμβαση που πραγματοποιήθηκε (core decompression vs ολική αρθροπλαστική)
- μετά από core decompression, προστατευόμενη φόρτιση για 6–12 εβδομάδες
- μετά από αρθροπλαστική, ανάρρωση όπως σε τυπική ολική αρθροπλαστική ισχίου (βλ. σελίδα Ολικής Αρθροπλαστικής Ισχίου)
- συνιστάται μακροχρόνια παρακολούθηση σε όλες τις περιπτώσεις AVN για παρακολούθηση του αντίθετου ισχίου, η αμφοτερόπλευρη νόσος είναι συχνή