What is a proximal humerus fracture?
A proximal humerus fracture is a break in the upper end of the humerus, the part of the bone that forms the ball of the shoulder joint. These fractures range from simple, undisplaced cracks that heal predictably without surgery to complex four-part injuries that disrupt the blood supply to the humeral head and demand careful, often urgent, surgical decision-making.
Proximal humerus fractures are the third most common fracture in older adults and are also seen in younger patients after high-energy trauma. They are an area where modern reconstruction techniques have significantly improved outcomes, and where the choice between non-operative management, internal fixation and arthroplasty makes a real difference to long-term function.
What causes a proximal humerus fracture?
- low-energy falls in older adults with osteoporosis (the great majority of cases)
- high-energy trauma in younger patients, road traffic accidents, falls from height, sport
- direct blow to the shoulder
- shoulder dislocation in older patients (often combined with a fracture)
- pathological fractures from underlying bone disease
What are the symptoms?
- severe pain in the shoulder immediately after the injury
- marked swelling and bruising, often spreading down the arm and into the chest wall over the following days
- inability to move the arm
- the arm is typically held still against the body
- in displaced fractures, an obvious change in shoulder contour
How is the diagnosis made?
- clinical history and examination, including assessment of the neurovascular status of the arm
- X-rays of the shoulder in multiple views, usually diagnostic
- CT scan with three-dimensional reconstruction in displaced or complex fractures, essential for preoperative planning
- MRI in selected cases when associated rotator cuff injury is suspected
How are these fractures classified?
Proximal humerus fractures are classified by the number of fragments and their displacement, most commonly using the Neer classification, one-part, two-part, three-part and four-part fractures. The classification is important because it directly influences treatment: a four-part fracture, for example, has a high risk of disrupting the blood supply to the humeral head and may need replacement rather than fixation.
What is the conservative treatment?
Around 80% of proximal humerus fractures are minimally displaced and heal well without surgery. The conservative protocol typically involves:
- a sling for comfort, usually for 2–3 weeks
- early gentle pendulum exercises to prevent stiffness
- progressive physiotherapy starting around 2–3 weeks once the fracture is stable
- regular X-ray review to confirm healing and rule out displacement
The key thing is that early controlled mobilisation is essential, too long in a sling produces a stiff, painful shoulder that is much harder to rehabilitate than the fracture itself.
When is surgery required?
Surgery is considered for:
- significantly displaced fractures, particularly in active patients
- fracture-dislocations
- open fractures or fractures with neurovascular compromise
- fractures with a high risk of avascular necrosis of the humeral head
- selected fractures in younger, active patients where anatomical restoration improves long-term function
What are the surgical options?
The choice of operation depends on the fracture pattern, bone quality and patient factors:
- open reduction and internal fixation (ORIF) with a locking plate, the workhorse procedure for two- and three-part fractures, and for four-part fractures in younger patients with good bone quality
- intramedullary nailing in selected fracture patterns
- hemiarthroplasty (replacing the humeral head only), reserved for highly comminuted fractures in older patients with intact rotator cuff
- reverse total shoulder arthroplasty, increasingly the procedure of choice for complex displaced four-part fractures in older patients, where it gives more reliable function than fixation or hemiarthroplasty
I apply modern surgical techniques aiming for stable fixation, minimal soft tissue trauma, and early controlled mobilisation. The decision between fixation and replacement is made carefully on a case-by-case basis after detailed discussion with the patient.
What should the patient expect after surgery?
- hospital stay of typically 1–3 days
- the arm is placed in a sling for protection
- early gentle physiotherapy under guidance, starting in the first post-operative week
- the sling is gradually weaned over 4–6 weeks
- active strengthening progresses from approximately 6 weeks
- return to driving at 6–8 weeks and to most daily activities by 3 months
- full functional recovery typically takes 6–12 months
One point I keep coming back to is that the patient's commitment to the rehabilitation programme is as important as the operation itself. A well-fixed fracture in a stiff shoulder is a poor outcome, early and consistent physiotherapy is what turns a successful operation into a successful result.
Τι είναι το κάταγμα του άνω άκρου του βραχιονίου;
Το κάταγμα του άνω άκρου του βραχιονίου είναι ρήξη της συνέχειας του άνω τμήματος του βραχιονίου, του τμήματος του οστού που σχηματίζει την κεφαλή της ωμικής άρθρωσης. Αυτά τα κατάγματα κυμαίνονται από απλές, αμετατόπιστες ρωγμές που επουλώνονται χωρίς χειρουργείο, έως πολύπλοκα τετραμερή κατάγματα που διαταράσσουν την αιμάτωση της κεφαλής του βραχιονίου και απαιτούν προσεκτική, συχνά επείγουσα, χειρουργική απόφαση.
Τα κατάγματα του άνω άκρου του βραχιονίου είναι το τρίτο σε συχνότητα κάταγμα στους ηλικιωμένους ενήλικες και εμφανίζονται και σε νεότερους ασθενείς μετά από υψηλής ενέργειας τραύμα. Είναι ένας τομέας όπου οι σύγχρονες τεχνικές αποκατάστασης έχουν βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα, και όπου η επιλογή μεταξύ συντηρητικής αντιμετώπισης, εσωτερικής καθήλωσης και αρθροπλαστικής έχει πραγματική επίδραση στη μακροχρόνια λειτουργικότητα.
Ποια είναι τα αίτια;
- πτώσεις χαμηλής ενέργειας σε ηλικιωμένους ενήλικες με οστεοπόρωση (η μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων)
- υψηλής ενέργειας τραύμα σε νεότερους ασθενείς, τροχαία, πτώσεις από ύψος, αθλητισμός
- άμεσο πλήγμα στον ώμο
- εξάρθρημα ώμου σε ηλικιωμένους ασθενείς (συχνά σε συνδυασμό με κάταγμα)
- παθολογικά κατάγματα από υποκείμενη οστική νόσο
Ποια είναι τα συμπτώματα;
- έντονος πόνος στον ώμο αμέσως μετά την κάκωση
- έντονο οίδημα και εκχύμωση, που συχνά εξαπλώνεται προς τα κάτω στον βραχίονα και στο θωρακικό τοίχωμα τις επόμενες ημέρες
- αδυναμία κίνησης του χεριού
- το χέρι τυπικά κρατιέται ακίνητο κοντά στο σώμα
- σε μετατοπισμένα κατάγματα, εμφανής αλλαγή στο περίγραμμα του ώμου
Πώς γίνεται η διάγνωση;
- λεπτομερές ιστορικό και κλινική εξέταση, συμπεριλαμβανομένης αξιολόγησης της νευραγγειακής κατάστασης του χεριού
- ακτινογραφίες ώμου σε πολλαπλές προβολές, συνήθως διαγνωστικές
- αξονική τομογραφία με τρισδιάστατη ανασύσταση σε μετατοπισμένα ή σύνθετα κατάγματα, ουσιώδης για τον προεγχειρητικό σχεδιασμό
- μαγνητική τομογραφία σε επιλεγμένες περιπτώσεις όταν υπάρχει υποψία συνοδής βλάβης στροφικού πετάλου
Πώς ταξινομούνται;
Τα κατάγματα του άνω άκρου του βραχιονίου ταξινομούνται με βάση τον αριθμό των τμημάτων και τη μετατόπισή τους, συνηθέστερα με την ταξινόμηση Neer, μονομερή, διμερή, τριμερή και τετραμερή κατάγματα. Η ταξινόμηση είναι σημαντική διότι επηρεάζει άμεσα τη θεραπεία: ένα τετραμερές κάταγμα, για παράδειγμα, έχει υψηλό κίνδυνο διαταραχής της αιμάτωσης της κεφαλής του βραχιονίου και μπορεί να χρειάζεται αρθροπλαστική παρά καθήλωση.
Ποια είναι η συντηρητική αντιμετώπιση;
Περίπου το 80% των καταγμάτων είναι ελάχιστα μετατοπισμένα και επουλώνονται καλά χωρίς χειρουργείο. Το συντηρητικό πρωτόκολλο τυπικά περιλαμβάνει:
- ανάρτηση για άνεση, συνήθως για 2–3 εβδομάδες
- πρώιμες ήπιες ασκήσεις pendulum για αποφυγή δυσκαμψίας
- προοδευτική φυσικοθεραπεία ξεκινώντας στις 2–3 εβδομάδες όταν το κάταγμα είναι σταθερό
- τακτικό ακτινολογικό επανέλεγχο για επιβεβαίωση της επούλωσης και αποκλεισμό μετατόπισης
Αξίζει να είμαι σαφής ότι η πρώιμη ελεγχόμενη κινητοποίηση είναι ουσιώδης, η παρατεταμένη ακινητοποίηση σε ανάρτηση παράγει έναν δύσκαμπτο, επώδυνο ώμο που είναι πολύ πιο δύσκολος στην αποκατάσταση από το ίδιο το κάταγμα.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Η χειρουργική επέμβαση εξετάζεται για:
- σημαντικά μετατοπισμένα κατάγματα, ιδιαίτερα σε δραστήριους ασθενείς
- καταγμα-εξαρθρήματα
- ανοιχτά κατάγματα ή κατάγματα με νευραγγειακή βλάβη
- κατάγματα με υψηλό κίνδυνο άσηπτης νέκρωσης της κεφαλής του βραχιονίου
- επιλεγμένα κατάγματα σε νεότερους, δραστήριους ασθενείς όπου η ανατομική αποκατάσταση βελτιώνει τη μακροχρόνια λειτουργία
Ποιες είναι οι χειρουργικές επιλογές;
Η επιλογή της επέμβασης εξαρτάται από το πρότυπο του κατάγματος, την ποιότητα του οστού και τους παράγοντες του ασθενούς:
- ανοιχτή ανάταξη και εσωτερική καθήλωση (ORIF) με locking plate, η βασική επέμβαση για διμερή και τριμερή κατάγματα και για τετραμερή κατάγματα σε νεότερους ασθενείς με καλή ποιότητα οστού
- ενδομυελικός ήλος σε επιλεγμένα πρότυπα κατάγματος
- ημιαρθροπλαστική (αντικατάσταση μόνο της κεφαλής του βραχιονίου), επιφυλάσσεται για ιδιαίτερα συνθετριμμένα κατάγματα σε ηλικιωμένους ασθενείς με ακέραιο στροφικό πέταλο
- ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου, όλο και περισσότερο η μέθοδος εκλογής για σύνθετα μετατοπισμένα τετραμερή κατάγματα σε ηλικιωμένους ασθενείς, όπου δίνει πιο αξιόπιστη λειτουργικότητα από την καθήλωση ή την ημιαρθροπλαστική
Εφαρμόζω σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές με στόχο τη σταθερή καθήλωση, την ελάχιστη κάκωση μαλακών μορίων και την πρώιμη ελεγχόμενη κινητοποίηση. Η απόφαση μεταξύ καθήλωσης και αρθροπλαστικής λαμβάνεται προσεκτικά σε εξατομικευμένη βάση μετά από αναλυτική συζήτηση με τον ασθενή.
Τι αναμένεται μετά την επέμβαση;
- νοσηλεία τυπικά 1–3 ημερών
- το χέρι τοποθετείται σε ανάρτηση για προστασία
- πρώιμη ήπια φυσικοθεραπεία υπό καθοδήγηση, ξεκινώντας στην πρώτη μετεγχειρητική εβδομάδα
- η ανάρτηση αφαιρείται σταδιακά σε 4–6 εβδομάδες
- η ενεργητική ενδυνάμωση εξελίσσεται από τις 6 εβδομάδες περίπου
- επιστροφή στην οδήγηση στις 6–8 εβδομάδες και στις περισσότερες καθημερινές δραστηριότητες στους 3 μήνες
- η πλήρης λειτουργική ανάκαμψη τυπικά διαρκεί 6–12 μήνες
Το κύριο σημείο είναι ότι η αφοσίωση του ασθενούς στο πρόγραμμα αποκατάστασης είναι εξίσου σημαντική με την επέμβαση. Ένα καλά καθηλωμένο κάταγμα σε δύσκαμπτο ώμο είναι κακό αποτέλεσμα, η πρώιμη και σταθερή φυσικοθεραπεία είναι αυτό που μετατρέπει μια επιτυχημένη επέμβαση σε επιτυχημένο αποτέλεσμα.